Toen ik mijn keuze had gemaakt om de
Kameleonhoekkopagame Gonocephalus
Chamaeleontinus te gaan houden kon de speurtocht beginnen.
Van deze dieren is nagenoeg geen nakweek te vinden, meestal is het
wildvang die wordt aangeboden. Deze
speurtocht leidde mij naar de Jungle Shop in Gent. Daar
hadden ze een koppeltje zitten uit wildvang. Deze dieren zaten onder stress en waren donker. Ik heb de gok gewaagd en de dieren eerst
rustig laten wennen aan hun nieuwe verblijf. Ik heb ze een kuur
gegeven van metronidazol, dit omdat het om wildvang ging en de kans
groot was dat ze onder de parasieten zaten. De dieren zijn redelijk vlug op
kleur gekomen maar schuw en bijterig bleven ze.
De huisvesting
bestaat uit een terrarium met de afmetingen L120xD60xH140. Als
grondbedekking heb ik gekozen voor turf met als bovenlaag
houtsnippers, mos en bladeren. Verder is het terrarium aangekleed met echte planten
zoals, ficus, varens, brommelia's en vele klimmogelijkheden van takken. De
achterwand is bekleed van boomschors waar ze gretig gebruik van
maken, dit is hun geliefkoosde plaats. Ook is er een waterbassin met
stromend water door middel van filtering. Om het compleet te maken
is er ook een sproeiinstallatie voorzien die om de drie uur
automatisch sproeit met een tijdspanne van één minuut. De
verlichting bestaat uit een warmtespot (Flood) van 100W (afhankelijk
van het seizoen) een spaarlamp (als extra verlichting voor de
plantengroei) en een UV-Tl van
Zoo Med (36/914mm 5 UVB). Onder deze omstandigheden verkrijg ik een
omgevingstemperatuur van +/- 28°C, onder de spot loopt deze temperatuur
uiteraard op. S'Nachts daalt de temperatuur tot ongeveer 20°C. De
luchtvochtigheid bedraagt 70 tot 80% overdag, s'nachts kan deze
oplopen tot 90%.
De eerste vervelling volgde
redelijk snel en de kleuren kwamen beter tot uiting. De staart
kleurde helblauw in banden, eerst bij het mannetje nadien ook bij
het vrouwtje. De eerste weken maakte ik mij wat ongerust omdat ik ze
nog niet had zien eten, het was echt aftasten wat voeding betreft.
Na ongeveer drie weken kreeg ik ze dan toch op gang of beter gezegd
zag ik ze voor het eerst eten. Regenwormen en zijderupsen genoten de
voorkeur maar ondertussen behoren krekels ook al tot het menu.
Groenten en fruit bied ik ook regelmatig aan, maar dit heb ik ze nog
niet zien eten.
Na ongeveer drie maanden mocht ik de
eerste paringsdrift waarnemen, het mannetje zette daarbij de keelkam
volledig open en begon het hangbare kopknikken te doen. Tot een
echte paring heb ik het niet zien komen. De keelkam en hoofdkam
wordt ook opgetrokken bij bedreiging, dit doen ze steeds als ik met
mijn hand in de bak kom, ze voelen zich dan bedreigd en vluchten weg.
Hanteren is er echt niet bij, daar ze behoorlijk kunnen bijten doe
ik handschoenen aan.
Op 25 augustus 2006 sloeg het noodlot
toe. Na onze thuiskomst van een welverdiende vakantie, vond ik het
mannetje onderaan in het terra terug volledig uitgeput en graatmager
met de bek opengesperd. Ik heb dan nog getracht hem te dwangvoeren,
maar het kon niet baten tegen de avond overleed hij. Wat de oorzaak
was bleef mij een raadsel. De volgende dag (26/08/2006) was mijn
verbazing nog groter. Toen ik de bakken aan het reinigen was vond
ik in het waterbassin vier eieren terug. Tijdens onze vakantie had
het vrouwtje haar eieren in het water gedeponeerd en zodanig kon ik
niet achterhalen hoelang deze er al lagen. De reden hiervan blijft
mij ook onbekend, de luchtvochtigheid en de grondbedekking is
nochtans vochtig genoeg en nergens vind ik hier enige informatie
over. De eieren zagen er op het eerste zicht nog gaaf uit, deze
waren ongeveer 1.5 cm groot. Maar aangezien de eieren in het water
lagen en door de filterpomp heen en weer waren geschud, ga ik er
vanuit dat de eieren verloren zijn. Ik heb ze dan ook niet
ondergebracht in een broeikas. De eieren heb ik gewoon in het terra
ondergegraven in de vochtige aarde op ongeveer 10 cm diepte. De
toekomst zal het uitwijzen wat ervan wordt. Ik maak mij dus zeker
geen illusies maar ben toch tevreden dat het gelukt is om eieren te
vinden. Dit duidt toch dat de dieren in de juiste omstandigheden
worden gehouden. Nu enkel de reden nog vinden waarom het is mis
gegaan met het mannetje en waarom de eileg in het water?
Ondertussen kan ik terug met de
speurtocht beginnen om een nieuw mannetje te vinden en eventueel een
tweede vrouwtje. Omdat zoals ik al eerder zei dat er van deze soort
geen nakweek te vinden is in België, ga ik waarschijnlijk op zoek in
Duitsland en dit op de volgende beurs van 16 september in Hamm.
Hopelijk word ik daar beloond op mijn speurtocht en vindt ik nakweek,
zodanig dat de gebruikelijk problemen van wildvang achterwege
blijven.
Rond 10 december 2006
begon mijn vrouwtje te graven, dus een nakende eileg kondigde zich
aan. Hier is weer eens het bewijs geleverd dat reptielen de
zaadcellen voor een lange tijd kunnen opslaan, ze zit immers al meer
dan 4 maand alleen. Het gat maakte ze 12 cm diep. Op 17 december was
het dan zover ik vond één eitje in de kuil die ze had gegraven, toen
ik verder de bak begon af te speuren vond ik in totaal zes eitjes de
andere vijf lagen verspreid in het terra. Eindelijk was het mij
gelukt en de blijdschap was groot, maar deze sleeg snel om in
verbijstering. Het eitje dat in de kuil lag, die ze immers niet had
dichtgegooid was nog intakt, maar de andere eitjes waren aangevreten,
uitgezonderd één die ik nog kon redden. De pissebedden die ik in het
terra had geplaatst als voedsel en als bodemkuissers hadden de
eitjes aangevreten en hadden dus hun werk te goed gedaan. Een nieuwe
maar harde les heb ik hier uit geleerd. De twee geredde eitjes heb
ik ondergebracht in een broeikas bij een temperatuur van 23°C met
een luchtvochtigheid tussen 70-90%. Hopende dat dit een succes wordt
blijft de zoektocht verder gaan naar een geschikt mannetje, de vele
contacten die ik tot hiertoe had waren negatief. Maar als alles goed
gaat zouden er in januari beschikbaar zijn.
Een paar weken na het onderbrengen
van de twee eitjes in de broeikas is er eentje gaan schimmelen
en was verloren. Het resterende eitje ging goed en hier was alle
hoop op gevestigd. Begin Maart was het dan zover het eitje
vertoonde deuken en begon te zweten, een nakende uitkomst melde
zich. Maar het heeft niet mogen zijn, het jong was te zwak om
uit het ei te geraken en was verloren. Dit was een zware
tegenslag, zeker omdat ik hier alle hoop had op gevestigd en
toch op een primeur rekende. Ondertussen heb ik nog steeds geen
geschikt mannetje gevonden en blijft de zoektocht verder duren.
Op 1 april 2007 begon het vrouwtje
terug graafneigingen te vertonen. Op 10 april was het dan zover, zes
eitjes waren afgelegd op ongeveer 10 cm diepte en de kuil was
volledig dichtgegooid door het vrouwtje. Aangezien ze nu het werk
volledig heeft afgemaakt hoop ik op een succes, ook omdat ik over
deze zwangerschap meer controle had dan in de voorgaande gevallen
het geval was. Nu was ik er op voorbereid en heb dan ook er goed op
toegezien dat het zwangere vrouwtje genoeg calcium en vitaminen
heeft toegediend gekregen. Dit was nu ook beter te verwezenlijken
omdat de band tussen mij en haar toch al betererschap heeft
opgeleverd. Tijdens de voederbeurten vlugt ze niet meer in paniek
weg, en soms komt ze de voederdieren halen. De eitjes zijn nu in
vermiculiet gelegd en ondergebracht in de broeikas op een
temperatuur van 24°C.
Veertien
dagen na het onderbrengen in de broeikas, waren de eitjes
verloren. Deze waren hoogstwaarschijnlijk onbevrucht.
Op 07/06/2007 was het dan
weer zover en er volgde terug een eileg en dit met een totaal
van 7 eitjes. Deze eitjes waren eveneens onbevrucht.
Op
21/07/2007 was het dan eindelijk zover, de speurtocht naar een
mannetje was tot een goed eind gekomen en we konden ons dier
gaan ophalen. Ik werd gecontacteerd door Joerie van Gekko-reptiles
in Lier met de melding dat hij wel eentje had zitten voor mij.
Hijzelf had zelf eitjes mogen rapen van zijn dieren en was zo op
onze site terecht gekomen om informatie te zoeken. Hij had nog
één volwassen man zitten en daarnaast hebben we ons ook nog een
volwassen vrouwtje aangeschaft, zodanig dat we nu in het bezit
zijn van een volwassen trio.
Op
09/09/2007 brachten we een bezoek aan de beurs van Serpentes in
Dadizele en er wachte ons daar een grote verrassing, bij het
binnenkomen zag ik op de eerste stand een aanbod van de
Gonocephalus. De verleiding was te groot en zodanig hebben we ons
nog een derde vrouwtje aangeschaft.
De nieuwe dieren hebben zich zonder enig probleem
aangepast aan hun nieuwe omgeving en huisvesting. Zodanig dat we
op 08/12/2007 onze eerste eitjes mochten rapen van ons vrouwtje
die we op 21/07/2007 hadden aangeschaft. Deze keer was het een
legsel van 9 eieren, wat toch relatief veel is voor deze soort.
Hopende dat deze eieren bevrucht zijn hebben we ze ondergebracht
in onze broedstoof bij een temperatuur van 25°C.
Na een paar onbevruchte
legsels, legde vrouwtje 2 opnieuw 7 eitjes op 09/02/2008 gevolgd
door vrouwtje 1. Na een tweetal weken waren de eitjes van
vrouwtje 1 verloren en dit betekende hoogstwaarschijnlijk dat
deze wederom onbevrucht waren. Daar tegenover gaan de eitjes van
vrouwtje 2 uitstekend en dit gedurende de verlopen 2 maand
zonder één enkele uitval. Nu maar hopen dat het deze weg blijft
opgaan. Op 15 april kon ik eindelijk een echte paring waarnemen.
Ik had al een tijdje mogen aanschouwen dat het mannetje achter
de vrouwtjes aan zat en eindelijk zag ik dat hij tot paring
overging. Het ritueel is zoals bij de meeste hagedissen met het
nodige kopknikken tot gevolg. Ik kon waarnemen dat hij zijn oog
had laten vallen op een vrouwtje in zijn buurt, het gevolg was
dat hij hierbij de keelkam wijd opentrok en met zijn staart
trilde, hierbij ging hij dan op zijn beurt kopknikken maar dit
waren eerder korte schokken en niet zoals we dat bij bv. de
baardagame kennen. Het overmeesteren van het vrouwtje gebeurde
heel snel met nekbijten en het verstrengelen van de staart. De
paring zelf duurde maar een aantal seconden en dit heeft ons
toch weer wat nieuwe hoop om tot een succesvolle kweek te komen
met deze soort.
Begin juni 2008 gingen de
eitjes invallen van het legsel van vrouwtje 2, eentje was
gescheurd en ik kon een groen stukje huid opmerken van het jong.
Na een paar dagen was er nog steeds geen uitkomst en de vrees op
weer te zwakke jongen sloeg toe. Na twee weken heb ik de knoop
doorgehakt en de eitjes opengemaakt. Waar ik voor vreesde was
een feit binnenin zaten volgroeide maar afgestorven jongen die
wederom te zwak waren voor geboorte. Daar ik de eitjes steeds
uitbroed in een droge broedstoof gaan we het nu eens op een
andere manier proberen en dit door te eitjes in het doosje met
vermiculiet rechtstreeks in het terra te laten staan. Momenteel
heb ik nu reeds al meer dan één maand een legsel van vrouwtje
één in het terra staan en alles gaat tot hiertoe prima.
Op 26 juni 2008 sloeg het
noodlot nog harder toe. Bij vrouwtje 2 had ik de week ervoor
opgemerkt dat ze problemen had om haar eieren kwijt te raken,
toen ik stappen wou ondernemen zag ik haar net op dat moment
haar eieren van bovenaf in het terra naar beneden werpen.
Daarmee dacht ik dat het probleem van de baan was, maar de
daarop volgende dagen lag ze er uitgeput en lusteloos bij. Wat
op zich niet abnormaal is na een eileg, maar ik voelde dat er
iets niet pluis was. Ik probeerde haar wat aan te sterken door
haar wasmot larven toe te dienen, maar dat weigerde ze. Ook liet
ze haar heel gemakkelijk hanteren en toen voelde ik dat er nog
één eitje aanwezig was. Dus een afspraak met de dierenarts was
de boodschap. Jammer genoeg is het zover niet meer gekomen want
de voormiddag voor de afspraak is ze heen gegaan. We zullen haar
missen eens te meer dat dit ons grootste vrouwtje was
